"AMACIMIZ, SİTEMİZDE KONUKLARIMIZIN GERÇEKTEN YARARLANABİLECEĞİ SAYFALARIN YER ALMASIDIR. SİTEMİZDE BU SAYFALARIN BİR DOKTOR'A AİT OLMASI NEDENİYLE, SADECE MEDİKAL KONULARI İÇERECEĞİNİ DÜŞÜNENLERE, HEMEN "YANILIYORSUNUZ!" DEMEK İSTİYORUM. DOKTORUMNERDE DE, SİZİ BAZEN GÜLDÜRECEK AMA MUTLAKA DÜŞÜNDÜRECEK PARAMEDİKAL İÇERİK DE YER ALMAKTADIR."
Dr. Ali Nurettin Gürses

GEBELİKTEN KORUNMA

“SÜRPRİZE YER VERMEMENİN BİR YOLU OLMALI!”

·      YENİ EVLİ ÇİFT, İLK BİRKAÇ YIL BEBEK SAHİBİ OLMAK İSTEMİYORLARSA, BU DURUM, BİR JİNEKOLOGA BAŞVURMALARI İÇİN YETERLİ NEDENİ OLUŞTURUR. 

 

Dünya üzerinde dört-dörtlük bir GEBELİKTEN KORUNMA YÖNTEMİ henüz daha bulunmamıştır. 

 

KORUNMA:

–Sadece istenmeyen gebelikten korunmanın ötesinde,

–planlı gebe kalabilmek ve

–istenen bir gebeliği elde etmek de “gebelikten korunma” düşüncesini yaşama geçirecektir.

GEBELİKTEN KORUNMA YÖNTEMLERİ

A) Geriye dönüşü olan yöntemler

B) Geriye dönüşü olmayan - kalıcı yöntemler

C) Amacına uygun olmayan (daha çok başarısızlık sonucu uygulanan)

yöntemler

 

A) Geriye dönüsü olan yöntemler;

1. DOĞUM KONTROL HAPLARI: 

Korunma hapları östrojen ve progesteron hormonlarını içerir. Yumurtlamayı engelleyerek etkili olur.

35 yaşın üzerinde olmak, günde 1 paket ve üzerinde sigara içiyor olmak, derin venlerde varisi olmak, daha önceden damar hastalığı geçirmis olmak, aktif (akut) karaciğer hastalığı geçiriyor olmak, önceden sarılık geçirmiş olup da karaciğer fonksiyon testleri (SGOT/SGPT) halen daha normalden yüksek olanlar, açıklanamayan vajinal kanama düzensizlikleri ve aşırı vajinal kanamaları olanlar, hap kullanmamalılar.

 

YANLIŞ SÖYLEMLER:

  • KORUNMA HAP KULLANIMI SONRADAN KISIR KALMAYA, HİÇ GEBE KALAMAMAYA NEDEN OLUR. 

  • BU YANLIŞTIR, BÖYLE BİR ETKİ YOKTUR!

  • İLK GEBELİĞİN KÜRTAJI GEBE KALMA YETENEĞİNİ DE YOK EDECEKTİR.

  • BU DA YANLIŞ! KURALLARINA UYGUN BİR KÜRTAJ GEBE KALMAYI ENGELLEMEZ.

  • LOHUSALIKTA VERİLEN SÜT KORUR, AYRICA KORUNMAYA GEREK YOKTUR. 

  • TÜMÜYLE YANLIŞ! EMZİRMEK KORUSA KORUSA ANCAK %70 KORUR, 1 YIL İÇİNDE %30 OLASALIKLA GEBELİK OLUŞACAKTIR. BUNUN ÖRNEKLERİ DE OLDUKÇA FAZLADIR.

  • BAZI ADET SÖKÜCÜ İLAÇLAR DÜŞÜK YAPTIRIR.

  • YANLIŞ! HENÜZ DAHA GEBELİĞİ YOK EDECEK BİR İLAÇ BULUNMAMIŞTIR.

 

İNANIŞLAR VE GERÇEKLER:

·                   Hap almak riskli midir?

Risk 35 yaşın üzerinde olan; günde en az 1 paket sigara içen; damar hastalığı ya da hepatit geçirmiş kadınlar için geçerli olabilir.

·                   Hap almak kilo almaya neden olur mu?

Bir çok kadının hap alırken zayıfladıkları da görülmektedir. İşin ilginç yanı bundan yakınan kadınların eşleri de hap almadıkları halde kilo almaktadır. Demek ki kilo alma olayını başlatan sadece alınan haplar değildir.

·                   Haplar kanser yapabilir mi?

Çalışmalar göstermiştir ki; hap almak rahim ağzı ve meme kanserini artırmadığı gibi, yumurtalık ve rahim kanser riskini azaltmaktadir.

 

 

 

“KORUNMA HAPLARI” hakkında bilinmesi gerekenler:

·                   AYLIK KORUNMA HAPLARI, 3 hafta süre ile günde 1 hap şeklinde kullanılır. 3 hafta ilaç - 1 hafta ara vermek şeklinde kullanılır.

·                   İlaç bırakıldığında 1 hafta içinde adet gözlenecektir.

·                   Hapların yan etkilerini azaltmak için hapların gece yatarken alınması uygundur.

·                   İki gün üst üste hapın unutulması durumu, gebelik riski yaratır.

·                   İlk 12 hap önemlidir; bu dönemde hap alımının unutulması, özellikle 2 kez ard arda unutulması gebelik yönünden tehlikelidir.

·                   Alınması unutulan hapın, ertesi gün, gün içinde alınması önerilir...

·                   Pratik olması yönünden; bir kutu ilaç bitip de yeni kutuya geçilecekse; önceki kutunun son hapı ne gün alınmışsa (örneğin cuma gecesi), yeni kutuya da aynı günün haftası (yani bir sonraki cuma gecesi) başlanmalıdır. 

 

 

2. ENJEKSIYON'lar;

Ayda 1 (MESİGYNA Ampul  Schering) veya 3 ayda bir kez (DEPO-PROVERA® 150 Flakon Eczacıbaşı) iğne uygulaması ile 1 ve/veya 3 ay korunma sağlanabilir. Yan etki olarak adet düzensizliği veya adet görememe sıklıkla yapabilir.

 3. IMPLANT'lar

Lokal anestezi ile önkol iç yüzüne kibrit çöpü büyüklüğünde yumusak plastik çubuklar  yerleştirilir. 5 yıl ve üzerinde etkilidir. Çıkarılmaları takılmalarından daha güç ve daha fazla zaman alır. Adet düzensizliği (amenore: adet görmeme) ve/veya lekelenme tarzı kanamalara neden olabilir. En son üretilen Implanon ise 3 yıllık süreli kullanıma ahiptir. Uygulama ve çıkartma işlemleri daha pratiktir. 

4. BARİER YÖNTEMLER

a) Araç kullanarak:

·     Spermicidler (krem, jel, kopuk, fitil, v.b.)

·     Diyafram,

·     Erkek ve Kadın Kondomu,

·     Rahim ağzı kap,

b) Arac kullanmaksızın:

Doğal Aile Planlaması:

Ritm yontemi:

Çoğunlukla uygulanır. Adetin en son gününü takiben 2 gün, beklenen adetten 10-11 gün öncesi emniyetli günler, diğer günler ise (yani adetin 7. günü ile 18. günleri) tehlikeli günler sayılır. Tehlikeli günlerde, seksten uzak durulur, ya da barier yöntemlerden biri uygulanır.

Geri Çekme:

En eski, en ampirik, en sık kullanılan yöntemdir. %40 başarı şansı vardır.

 

Morning After Pill

Postkoital Kontrasepsiyon =İlişki Sonrası Korunma

·     Korunmasız ya da plansız bir ilişki sonrası,

·     İstenmeyen bir ilişki,

·     Zorla cinsel ilişki = tecavüz ve benzeri durumlarda,

·     Kondom benzeri yöntemlerin başarısızlığı farkedildiğinde

uygulanabilir.

1. İliskiyi takiben ilk 72 saat içinde 2 günlük süre ile yüksek doz (4 defa 1 draje) korunma hapı verilir. Bu dozu takiben kanama (mens) başlayacaktır.

2. İlişkiyi takiben ilk 48 saat içinde spiral uygulanır. 

Her iki durumda da; gebeliğin oluşması ya da zaten oluşmuş ise rahim içine yerleşmesi tam zamanında önlenmiş olacaktır.

RAHİM İÇİ ARAÇ

(RİA = Spiral = IUD Intrauterin Device)

Spermlerin rahim ağzı kanalından daha ileriye geçişlerini engelleyerek, oluşan gebeliğin rahim içinde yerleşimini önleyerek etkili olur. Çoğu bakırlıdır. 5-10 yıl kadar süre ile yerinde kalabilir. %1-1.5 oranda gebe kalma riski vardır; bu hastaya mutlaka başta anlatılmalıdır. Bu riskten uzak kalmanın tek yolu düzenli hekim kontroludur.

·      HİÇ DOĞUM YAPMAMIŞ BİR GENÇ KADINA SPİRAL UYGULAMAK, ENFEKSİYON RİSKİ TAŞIYACAĞINDAN, OLDUKÇA SAKINCALIDIR.

·      SONRADAN KISIRLIK DURUMU SÖZ KONUSU OLDUĞUNDAN, İLK ETKEN, BU UYGULANAN SPİRAL OLARAK KABUL EDİLECEK VE ASIL ETKEN İKİNCİ PLANA İTİLECEKTİR.

·      BEKAR - DOĞUM YAPMAMIŞ - HİÇ GEBE KALMAMIŞ GENÇ KIZLARA SPİRAL UYGULAMAKTAN ÇOK, KORUNMA HAPLARI VERİLMELİDİR.

 

B) Geriye dönüşü olmayan yöntemler

 KADINDA FALLOP TÜPLERİNİN BAĞLANMASI

·     SEZARYEN OPERASYONU SIRASINDA TÜPLERİN BAĞLANMASI,

·     MİNİLAPAROTOMİ (küçük bir karın kesisi ile batına girilerek tüplerin bağlanması)  DOGUM SONU (Minilaparotomi ile) KISIRLASTIRMA

·     LAPAROSKOPI ILE KISIRLASTIRMA

ERKEKTE VAZEKTOMI

 

Sanıldığının tam tersine;

·     SEZARYEN SIRASINDA TÜPLERİN BAĞLANMASI SONRADAN BAŞ AĞRISI, ADET DÜZENSİZLİĞİ, CİNSEL İSTEKSİZLİK, KASIK AĞRISI GİBİ YAKINMALARA NEDEN OLMAZ.

·     ÖNEMLİ OLAN TÜPLERİN BAĞLANMASI KONUSUNDA ÇİFTİN BİRLİKTE KARAR VERMESİ VE BU KARARLARINDA SAMİMİ OLMALARIDIR.

·     SONRADAN PİŞMAN OLMAK ÇOK SIK RASTLANAN BİR DURUMDUR. VE BÜTÜN YAKINMALARIN ALTINDA BU KARARSIZLIK YER ALMAKTADIR.

 

C) Amacına uygun olmayan

(daha çok başarısızlık sonucu uygulanan)

yöntemler;

 KÜRETAJ (Küretaj bir dogum kontrol yöntemi değildir. Olsa olsa bir zaafin -yetersiz korunmanın- sonuçta maddi ve manevi olarak çok pahalıya mal olmasıdır.)

 1982 YILINDA ÇIKAN BİR YASA İLE 10 HAFTAYA KADAR OLAN GEBELİKLER (son görülen adet gününün üzerinden 70 günden daha fazla gün geçmemişse) EŞİN ONAYI KOŞULU İLE (şayet hasta bekar ise 18 yaşın üzerinde olmalıdır) KÜRTAJ UYGULANARAK gebeliğe son verilebilmektedir.  

 UNUTULMAMALI!  KÜRTAJ bir korunma yöntemi asla değildir.

 

Başarısızlık oranları:

1 yıl içinde 100 kadında görülen gebelik sayısı

·     Sterilizasyon (erkek ve kadında)  % 1’den az

·     Implant'lar  % 1’den az

·     Hap % 2.5

·     Spiral % 1-1.5

·     Kondom % 12

·     Diyafram % 18

·     Ritm yöntemi % 20

·     Spermisid köpük, krem, jel, v.b. % 21

Hiç bir yöntem kullanmayan bir kadın 1 yıl içinde % 89 olasalıkla gebe kalacak demektir.

 

Geriye dönüşü olmayan - Kalıcı Yöntemler:

TÜPLERİN BAĞLANMASI

Kadında Laparotomi ya da Laparoskopi ile,

Erkekte Vazektomi ile yapılan uygulamalar.

·     Çoğu zaman uygulama sonrası pişmanlık da yaratan bir yöntemdir. Hastanın böyle bir uygulama öncesi psikolojik yönden iyi hazırlanması gerekir.

·     Aile Planlaması Uygulamaları hemen her zaman bilgilendirme sonucu gerçekleşmeli körü körüne yapılmamalıdır. 

YANLIŞ SÖYLEMLER:

·  Tüpleri bağlı kadın, menopoza daha erken mi girer?

· Kesinlikle YANLIŞ. Tümüyle ilgisiz. Tüplerini bağlatırken isteklerinde kararsız olan; çabuk karar verip erkenden pişman olan kadınlar, sonundaböyle bir yalana inanır; mutsuzluğun bir yolunu da böyle yaratırlar.

 

“TÜPLERİN BAĞLANMASI” hakkında bilinmesi gerekenler:

·                   Tüpleri bağlanan kadın ya da erkekte, bir karar değişikliği oluşur da, tüplerin açılması istenirse; bu hemen hemen mümkün değildir. Böyle bir istek için yapılacak olan ikinci bir operasyonda başarı şansı %30’un altında kalacaktır.

·                   Sonuç olarak sonradan karar değişikliği riski varsa, tüplerin bağlanması en başta uygulanmamalıdır.

·                   Tüplerin kadında bağlanması adeti takip eden ilk 10 gün içinde uygulanır.

·                   Sezaryen sırasında tüplerin bağlanması iyi bir karar ve uygun bir zamanlamadır. Operatörün ise sadece birkaç dakikasını alır.

·                   Doğumu hemen takiben ilk 4 gün içinde uygulanan MİNİLAPAROTOMİ (göbekten 5 cm aşağıya, enlemesine 2.5 cm. lik kesi ile yapılır. Hemen ertesi gün hasta evine taburcu edilebilir.

·                   Karın içinin Karbondioksit gazı ile doldurularak, genel anestezi altında uygulanan, kansız-bıçaksız ameliyat olan LAPAROSKOPİ uygulaması, yaklaşık 20 dakikalık bir operayon ile tüplerin bağlanmasını sağlar. Hastanın sabah ameliyata alınıp akşamüzeri yürüyerek evine gitmesi mümkündür.

·                   Vazektomi (erkeğe uygulanan tüp bağlama operasyonu) da ayaktan uygulanabilir, tüm operasyon süresi sadece 15-20 dakika olup, lokal anestezi yeterlidir. Hasta uygulamayı takiben yürüyerek işine ya da evine dönebilir.

 Geriye dönüş olan - Geçici Olan Bir Yöntem:

RAHİM İÇİ ARAÇ (Spiral) 

Sanıldığının tam tersine;

·     Spiralin “yerli” ya da “Avrupa” olması, tümüyle bir halk inanışı ve anlamsız bir aldatmacadır. Spirallerin çoğu yabancı üretimdir; çoğunun birbirinden anlamlı bir ayrıcalığı yoktur. Hemen hepsi bakır içerir. En az 5-10 yıl dayanıklıdır. Başarıları nasıl bir spiral olduğundan çok; nasıl takıldığı, kontrollerde ne durumda olduğu önem taşır.

 YANLIŞ İNANIŞLAR:

SPİRAL KANSER YAPAR MI?

·     YANIT 1: Tümüyle anlamsız bir korku. Bilinen gerçek; spirali olan kadınların en kötü olasalıkla yılda bir kez jinekoljik muayeneye başvurmakla; diğer sağlığına duyarsız kadın grubuna göre daha şanslı durumdadır. Sanılanın tam tersine; spirali olan kadınlarda erken tanı ve tedavi her zaman daha kolaydır.

·     YANIT 2: Spiralin varlığı ile erken tanının çokluğu, yakalanan hastalık sıklığını rölatif olarak daha fazla gibi gösterir.

SPİRAL VARKEN GEBE KALMAK MUTLAKA KÜRTAJI GEREKTİRİR Mİ? GEBELİK DEVAM EDERSE BEBEKTE SAKATLIK RİSKİ ARTMIŞ MIDIR?

·     Spiral ile birlikte gebelik varsa; bu gebelikte düşük riski %50 artmıştır. Düşük riski dışında başkaca bir sorun yoktur. Bebekte anomali riski söz konusu değildir.Spiral düşüğe neden olmazsa bebeğin gelişimi ve gebelik süreci oldukça sağlıklı devam edecektir. Kaldı ki spiralin düşük yaratması daha çok, spiralin çıkarılmasının ardı sıra oluşabilir. Yani spirale hiç dokunulmazsa düşük de gelişmeyecektir.

·     Kısacası spiralle gebe kalan bir kadın kararlı olmalı; gebelik devam etsin istiyorsa; spirali de yerinde bırakmalıdır.

·     Çoğu hekim; başka nedenden kaynaklanabilecek bir anomali riskinin sonradan bu spirale yüklenebileceğini düşünüp; “spiral+gebelik” olayında güvence vermekten kaçınır. Hekimlerin bu konuda bile kendi aralarında bir söz birliği yoktur.

YENİ BİR YÖNTEM: “TÜKRÜK TESTİ”

Gebelikten korunmaktan çok; gebe kalma şansının en yüksek olduğu gün ve saati saptamak amacıyla uygulanan tükrük materyalinde araştırılan bir hormon  testidir. Oldukça pahalı olduğundan yaygın kullanımı yoktur. Bu nedenle de daha çok kısırlık takiplerinde yumurtlama gününün saptanmasında LH isimli hormon pikini yakalamak amacıyla uygulanır. Hormon pikinin birkaç gün öncesi ve sonrası gebe kalma riski (ya da gebe kalma şansını) yansıtır.

 
   

 

Hastane: Özel AHU HETMAN HASTANESİ MARMARİS  Tel.: 0252 417 11 11   Fax: 0212 413 14 19 Cep Tel.: 0 532 414 21 10
E-mail: dralinuri@hotmail.com, dralinuri@gmail.com

© 2003 Designed