Genital herpes, Herpes Simplex Virus’unun (HSV) neden olduğu bir virüs infeksiyonudur. HSV tip I ve tip II olarak iki çeşittir. Özellikle tip II genital bölgeyi, anus, kalça bölgesini, tip I ise genellikle ağız, yüz ve dudakları etkiler. Yüz ve dudak infeksiyonu, uçuğu da kapsayan yüz herpesi ile sonuçlanır.
Virüs Nedir?
Virüsler hücre içi parazitlere benzerler. Kendi başlarına yaşayamazlar. Tamamen içinde bulunduğu hücreye bağımlıdırlar. Virüsler ve bakteriler insanlarda infeksiyona neden olan mikroorganizmalardır. Bakteriler büyük ve bağımsız mikroorganizmalardır. Kendi başlarına yaşamlarını sürdürebilirler ve daha kolay izole edilip, elimine edilebilirler.
Virüs İnfeksiyonları
HSV vücuda genellikle dudak
veya genital bölge mukozasındaki bir çatlaktan
girerek ilerler ve sinir gangliyonlarına oturur.
Bir kere sinir gangliyonunu tutan virüs, yaşam
boyu orada kalır. Virüs, hücre içine girdiğinde
yaşamak için hücrenin fonksiyonlarını kullanır
ve bundan dolayı hücrede harabiyete neden olur.
Bu harabiyetin karakteristik belirtileri ağrı,
kabarcık, kaşıntı ve içi sıvı dolu kırmızı
şişliklerdir. Virüs bir kere vücuda girdiğinde,
savaşmak için antikor dediğimiz savaşçılar
oluşur. Bunlar kanda bulunurlar ve bağışıklık
cevabı için çok önemlidirler. Genital herpesde
nüksler her zaman ilk ataktan daha hafif
seyreder.
İlk atak ilk ya da primer infeksiyon olarak adlandırılır. Bu aşamada virüs sinir gangliyonuna oturur. Tekrarlayan ataklar (nüksler) virüsün sinir gangliyonunda çoğalması ile oluşur.
İnfeksiyonun Yeri
Kadınlarda en sık vulva ve vajina ön kısmı tutulur. Uçuklar aynı zamanda rahim ağzında da bulunur. Erkeklerde en sık penisin son kısmında uçuklar gözlenir. Bazen testislerin üzerinde de bulunabilir. Çok nadir olarak erkek ve kadınlarda anusda ve kalça bölgesinde de uçuklar çıkabilir.
İlk İnfeksiyon
İlk infeksiyon genellikle
aktif hastalığı olan kişi ile cinsel ilişki
sonrası 2 ile 12 gün arasında oluşur.
Genellikle vücut bu virüsle ilk kez karşılaştığı için oldukça ağrılı ve ciddi belirtilerle seyreder. Belirtiler 20 gün civarında (ağrı, kabarcık, kırmızı içi sıvı dolu şişlikler) sürer ve uçuklara ateş, halsizlik, lenf nodu şişmesi gibi sistemik belirtiler de eşlik eder. Kadınlarda belirtilere ek olarak idrar yaparken yanma ve vajinal akıntı oluşabilir.
Nüksler
Bazı kişilerde hastalık belirtisiz olarak tekrarlar. Ama genellikle tekrarlamalar (ataklar) belirtiler ile birlikte görülür. Tekrarlamalarda hastalık daha hafif seyreder. Genellikle yılda 4 atak geçirilir.
Bulaşıcılığı
Genital herpes, aktif genital herpes infeksiyonu olan eşden direk cinsel temas ile bulaşır. Eşlerin birbirine bu infeksiyonu bulaştırması genellikle farkında olmadan da oluşabilir. Bulaşma, hastalık belirtilerinin olmadığı dönemde bile oluşabilir.
Genital herpes hastalığına sahip olan kişiler %60 oranında hastalıklarından habersizdirler.
Genital Herpesi Ne Tetikler?
Fiziksel faktörler:
Adet kanaması, fazla miktarda alkol alınması,
güneşde kalma, mukozada çatlama, incinme genital
herpesi tetikleyen faktörlerdendir.
Psikolojik faktörler: Uzun
süren stres, ağır anksiyete hali de bağışıklık
sistemi üzerinde etkili olduğundan hastalığı
tetikler.
Laboratuvar Tetkikleri
Genital HSV teşhisini desteklemek için kanda antikor bakılır. Ayrıca yaralardan sürüntü alınarak kültürde virüsün üremesi de tanıyı destekler. Kadınlarda smear testi de yapılabilir.
Doğurganlık ve Hamilelik
HSV doğurganlığı etkilemez, kısırlık yapmaz. Hamilelikte ilk 3 ay ve son 3 ayda eğer anne adayı aktif hastalığı geçirirse risk olabilir.